200 km wandelroute
over 10 etappes
WANDELROUTES
Wandelend op ontdekkingstocht langs de Brabantse Aa
Toen Hendrik Verhees in het stroomgebied van de Aa zijn metingen verrichtte, zag het landschap er compleet anders uit. Hij zag de woeste en bijna ondoordringbare hogere gronden rond de Peel. Hij trok door de vele natte gebieden langs de rivier de Aa.
Hij trok door de dorpen op de donken, ofwel hogere zandgronden. Hij bezocht kasteelheren en watermolenaars. Hij zag de samenleving in al zijn schoonheid en armoede. Alles wat hij zag was alleen bereikbaar over zandpaden en doorwaadbare plaatsen. Dit waren plekken in de rivier waar je met paard en wagen doorheen kon als het water hoog stond. Bij laag water was het een zandbank. Er was slechts één verharde weg in deze tijd in Brabant. Die liep van ’s-Hertogenbosch naar Eindhoven. Voor Hendrik was dit een echte ontdekkingstocht.
Jij kunt zijn ontdekkingstocht opnieuw beleven aan de hand van de Nieuwe Meierijsche kaart die Hendrik Verhees ontwikkelde in dit gebied. Niet over modderige zandwegen, maar nu over prachtige wandelpaden. Een route die je naar onbekende plekken brengt. Wandelen aan de hand van een verhaal in een prachtig landschap, dat je verbeelding versterkt over hoe het er toen moet hebben uitgezien.
Handige wandelbox
De wandelbox bevat een fraai vormgegeven boekje met alle wetenswaardigheden over de cultuurhistorie rondom de rivier de Aa. Verder is elke etappe uitgewerkt met een handig route overzicht en route instructies. Leuk om cadeau te geven of voor jezelf aan te schaffen.
ALLE WANDELROUTES
Klik op de routenummers op de kaart om direct naar de route te gaan
Route 1
16,3 km
Hier start onze tocht langs de Brabantse Aa. Leuk dat je met ons meeloopt. We beginnen bij het begin. Dit is het oergebied van de Aa. Tussen twee breuken in het land houden rottende planten het water vast in een stevig pak veen.
Route 2
Heusden – Vlierden
14,7 km
Natuur, cultuur en landschap worden in deze route met elkaar verweven. Je komt langs een kasteelruïne, langs beekoevers waar ooit watermolens draaiden en langs het kanaal de Zuid-Willemsvaart, dat indirect zijn ontstaan dankt aan Hendrik Verhees.
Route 3
Vlierden – Deurne
16,3 km
Route 4
Deurne – Brouwhuis
17 km
Langzaam stroomt het water naar de grote stad Helmond. Dat doet het al eeuwen. Deze route leidt je langs diverse natuurgebieden en middeleeuwse kastelen. Want zelfs toen wisten de landheren dat ze een voordeel konden halen uit de rivier.
Route 5
Brouwhuis – Station Helmond
16,1 km
Met een boog wandelen we op deze route om de stad Helmond heen, om de Aa met al zijn kracht naar de stad te zien stromen. Maar geen zorgen, je komt zeker meer te weten over Helmond en haar groene zuiden!
Route 6
Helmond – Aarle Rixtel
16,1 km
Op deze route kun je ervaren hoe groen de stad Helmond eigenlijk is en wandel je langs de Aa naar een verrassend landschap vol cultuurhistorie en verhalen. Vergeet ook niet de verhalen te luisteren die Hendrik en Cornelia meemaken onderweg.
Route 7
Aarle Rixtel – ’t Guldenland
14,7 km
Deze route gaat langs en over een wirwar van kanalen en beken. Alles komt samen in een uniek landschap. Wat ook nog eens een boeiende geschiedenis kent.
Route 8
’t Guldenland – Gemert
14,3 km
We vervolgen onze weg en zijn op weg naar de commanderij van Gemert. Een vrijstaat ten tijde van Hendrik Verhees. Langzaam zie je het landschap veranderen in een vlakker laagland, met nog steeds veel waterlopen en bos.
Route 9
Gemert – Erp
14,7 km
Natuur, cultuur en landschap komen in deze route allemaal tot hun recht. Van oorsprong was dit een erg nat gebied met woeste gronden. Ook de mystiek van het geloof komt in deze route op een mooie manier aan de orde. Hendrik Verhees heeft hier vele schetsen gemaakt en begon met het ontwerp van het raadhuis in Erp.
Route 10
Erp – Veghel
14,7 km
Deze route gaat van Erp naar Veghel. Onderweg komen we bijzondere plekken tegen, met mooie natuur en een interessante geschiedenis. Zowel landschap als molens kennen hier bijzondere verhalen.
Route 11
Veghel – Heeswijk
14,4 km
Deze route brengt ons langs veel bijzondere plekken. De steden en dorpen hebben een rijke geschiedenis en een veelzijdige natuur. Weet je bijvoorbeeld dat Veghel op een belangrijk knooppunt ligt? De stad bewaakte met haar Kasteel Frisselstein de buitengrenzen van de Hertogen van Brabant.
Route 12
Heeswijk – Berlicum
13,1 km
Op deze route wandel je door de eeuwen heen in een zeer afwisselend landschap. Ook Hendrik Verhees is hier diverse malen geweest om zijn aantekeningen te maken. De wandeling brengt je terug naar vervlogen tijden en je ervaart de ingrepen van de nieuwe tijd.
Route 13
14,7 km
De stad ’s-Hertogenbosch nadert. Onderweg kom je verschillende oplossingen tegen waarmee natte gebieden droog gehouden worden. Verder zijn er in dit landschap zichtbare hoogteverschillen in het land én tussen de verschillende waterlopen en rivieren die hier bij elkaar komen.
Streekverhalen van Hendrik en Cornelia langs de route
Hendrik Verhees was niet in staat om al zijn werk in het stroomgebied van de Aa alleen te doen. Om zijn werk te doen had hij de nodige assistenten en soms ook gidsen in zijn meetteam zitten. Hendrik was altijd druk om alles vast te leggen en schetsen te maken van kerken en kloosters. In zijn team zat ook Cornelia Goyaerts*. Zij zorgde voor het eten en drinken, hun natje en droogje. En op verzoek van Hendrik werd ze soms in zijn rijtuig vooruitgestuurd om voorbereidingen te treffen. Soms gingen ze ook samen op reis.
Cornelia hielp Hendrik door de verhalen en gebeurtenissen op te schrijven in haar dagboekje. Dit dagboekje neemt je mee naar toen. Ze maakt bijzondere en eigenaardige verhalen mee. Sagen en legendes verwerkt ze moeiteloos in haar geschriften.
Streekverhalen vormen een belangrijk onderdeel voor het bewaren van lokale tradities. Het zijn dragers voor de identiteit van lokale gemeenschappen. Trots, humor, wijsheden en waarheden. Ze komen allemaal voor. Langs de Brabantse Aa worden de meeste verhalen gevormd door het water in de breedste zin van het woord. Een rivier zorgt voor een grens, zorgt voor eigenwijze watermolenaars, vreemde kasteelheren en kloosterlingen. Vaak typerend voor een specifieke streek. Die verhalen maken het leven van toen juist zo boeiend. Ze zijn onderweg te beluisteren.